Joop van Vlerken

Waterstof lijkt veelbelovend voor duurzame energievoorziening in woonwijken. Maar in de praktijk is het nog niet rijp voor grootschalige toepassing. De technologie is kostbaar, complex en lastig in te passen binnen bestaande regelgeving. De echte winst zit voorlopig in elektrificatie en slimme energiesystemen, blijkt uit een proef van Hylife in Stad aan 't Haringvliet. Toch verwacht het bedrijf op de lange termijn nog wel kansen.

De Europese Unie wil duurzame energietechnologie zoveel mogelijk zélf produceren, om zo de afhankelijkheid van andere landen te verminderen. In de waterstofsector komen veel componenten voor elektrolysers, met name kostbare materialen, nog uit China. Dat kan anders, maar dan moet het stimuleringsbeleid veranderen, meent Ivan Gruber, CTO van elekrolyser-fabrikant Enapter.

De zonnestroomsector is nog altijd kwetsbaar voor cyberaanvallen door kwaadwillenden. Het is volgens Willem Westerhof van Bureau Veritas dan ook hoog tijd dat de sector serieus werk maakt van cyber security. Niet alleen om stroomzekerheid te waarborgen, maar vooral om te voorkomen dat een kleine, technische hack uitgroeit tot een grootschalige blackout met maatschappelijke, economische en fysieke consequenties. Bureau Veritas Cybersecurity pleit voor aanpassing van de regelgeving.

Energieopslag is een 'hot topic' in Nederland. We moeten 'dealen' met netcongestie, overschotten én tekorten aan duurzame elektriciteit op verkeerde tijdstippen. Daarom is op 11 november de coöperatie Delta21 opgericht, een project met een valmeer in de monding van de Haringvliet als hoofdrolspeler. Het is een moderne twist op het Plan Lievense uit de jaren zestig, en combineert energieopslag met watermanagement en het bevorderen van biodiversiteit. 

De Dutch Green Building Council heeft de handreiking 'Scope 3-emissies in de bouwsector' geactualiseerd. De vernieuwde versie geeft extra uitleg over onder meer productieafval en renovatieprojecten. Daarmee wordt het inzicht in de indirecte CO₂-uitstoot binnen de hele bouwketen vergroot. Ook laat de actualisatie zien dat Nederlandse bouwbedrijven de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) serieus nemen en werken aan een meer uniforme duurzaamheidsrapportage in de keten.

Bij Long Duration Energy Storage gaat het niet over de korte termijn (minder dan vier uur), maar over de termijn vanaf vier uur tot enkele dagen. Voor deze vorm van elektriciteitsopslag zijn nog weinig mogelijkheden. Batterijen kunnen ervoor worden ingezet. Die worden steeds goedkoper en beter, maar hebben ook nadelen. Daarom zoeken bedrijven naar alternatieven, maar de ontwikkeling daarvan staat nog in de kinderschoenen.

De Consumentenbond en de Vereniging Eigen Huis willen met een collectieve claim compensatie afdwingen voor honderdduizenden klanten die volgens hen tijdens de energiecrisis zijn benadeeld door tariefverhogingen in variabele energiecontracten. Als de claim slaagt, kunnen energiebedrijven in de problemen komen omdat zij honderden miljoenen euro's moeten gaan uitkeren. Bovendien kunnen zij in het vervolg de extreme prijsschommelingen op de energiehandelsmarkt niet meer direct doorberekenen aan hun klanten.

Bedrijven die investeren in waardevolle activa zoals gasinstallaties en -infrastructuur lopen door de energietransitie groot risico op waardeverlies. Toch hoeven zij nauwelijks te rekenen op nadeelcompensatie van de overheid. Of er recht bestaat op een vergoeding hangt af van factoren als voorzienbaarheid en de mate waarin de bedrijfsvoering wordt geraakt.

Energiebedrijf Uniper gaat in cassatie tegen de uitspraak van het gerechtshof Den Haag over het kolenverbod; RWE kiest ervoor dat niet te doen. Al blijft RWE van mening dat de wet "nog steeds principieel onjuist" is. Dat maakten de bedrijven vandaag bekend. Het hof oordeelde op 24 juni 2025 dat de Staat geen schadevergoeding hoeft te betalen voor het vervroegd sluiten van hun nieuwe kolencentrales. Volgens de rechters weegt het klimaatbelang zwaarder dan de eigendomsbelangen van de bedrijven. Een reconstructie van de zaak.

De energietransitie verloopt met horten en stoten. Maar één ding lijkt duidelijk: we moeten afscheid nemen van fossiele energie. Toch klagen energiebedrijven de Nederlandse staat aan vanwege inkomstenderving. Zij blijven namelijk zitten met hun fossiele installaties - zogenoemde 'stranded assets' - die onbruikbaar zijn geworden voordat de economische levensduur voorbij is. Hoe kansrijk zijn hun claims? En wat zijn de gevolgen voor de energietransitie?