1. Hoe werkt gelaagde medezeggenschap?
Bij gelaagde medezeggenschap is sprake van medezeggenschap op verschillende niveaus. De medezeggenschap op het “eerste niveau” behandelt de centrale onderwerpen die voor het totale concern of de totale onderneming van toepassing zijn. Het “tweede niveau” van medezeggenschap behandelt de uitvoering van de centrale kaders in de eigen onderneming of het eigen onderdeel. Ook behandelt het “tweede niveau” onderwerpen die alleen van toepassing zijn op de eigen onderneming of het eigen onderdeel.
2. Aanleiding tot invoering van gelaagde medezeggenschap
Check of het noodzakelijk is de MZ-structuur te wijzigen door na te gaan of er sprake is van de volgende externe ontwikkelingen: fusie, overname of uitbreiding van de organisatie; wijziging van bevoegdheden in de topstructuur van de organisatie; wijziging van de vestigingsplaats of een MZ-structuur die niet meer representatief is voor de opbouw van de organisatie. Daarnaast kunnen interne factoren een rol spelen: de ondernemingsraad merkt dat hij met de verkeerde bestuurder om de tafel zit; er is een te grote afstand tot de achterban ontstaan of de MZ-structuur is niet meer representatief voor de opbouw van het personeelsbestand.
3. Criteria
Medezeggenschap moet de zeggenschap te volgen. De nieuwe structuur moet aansluiten bij waar in de organisatie welke verantwoordelijkheden en bevoegdheden liggen.
Zie er op toe dat de afstand tot de achterban niet te groot wordt. Stel de grootte van de medezeggenschapsorganen zo vast dat de omvang werkbaar is. Teveel leden maken de besluitvorming lastiger en te weinig leden zorgen voor een enorme werkdruk voor de leden. Denk hierbij ook na of het realistisch is het aantal zetels ook bezet te krijgen. Daarnaast moet een nieuwe MZ-structuur ook betaalbaar zijn en representatief zijn voor de samenstelling van de organisatie.
4. De meest voorkomende varianten
De twee meest voorkomende varianten zijn:
- Meerdere ondernemingsraden met daarboven een centrale ondernemingsraad (COR).
- Een ondernemingsraad met daaronder meerdere onderdeelcommissies (OC’s).
5. Wanneer welke variant?
Houdt één ondernemer een concern in stand bestaande uit meerdere ondernemingen waarvoor een OR-verplichting geldt, dan kan de ondernemer een COR met ondernemingsraden instellen.
Is er sprake van één onderneming die bestaat uit afzonderlijke onderdelen of locaties, zonder dat deze zelfstandig naar buiten kunnen treden, dan kan de ondernemingsraad onderliggende OC’s instellen. Onderzoek dus goed van welke situatie sprake is.
6. Wie neemt het initiatief?
Voor de invoering van een COR met ondernemingsraden ligt het initiatief bij de ondernemer of meerdere OR’en kunnen hier om verzoeken. Voor de variant ondernemingsraad met OC’s ligt het initiatief bij de OR. Wanneer de ondernemingsraad zelf het initiatief neemt, is het belangrijk het voorstel goed te onderbouwen. Zorg dat de bestuurder overtuigt raakt van de noodzaak van het werken met gelaagde medezeggenschap. Gelaagde medezeggenschap kan voor de ondernemer duurder zijn. Maak daarom duidelijk wat de bestuurder, de organisatie en de medewerkers hiervoor terugkrijgen.
